Yatırımın Sosyal Geri Dönüşü (SROI): Doktar ile Somut Etkiyi Ölçme

Doktar'ın Sosyal Getiri Oranı kullanımı, toplum ve çevrede somut, olumlu etkiler yaratma taahhüdünün bir kanıtıdır. Doktar sadece programlarının başarısını göstermekle kalmıyor, aynı zamanda tarım sektöründe sürdürülebilir ve sosyal açıdan sorumlu uygulamalar için bir kriter belirliyor.

Sosyal Yatırım Getirisi (SROI), bir kuruluşun yarattığı değeri ölçmeye ve raporlamaya yönelik bir çerçevedir. Özellikle sosyal girişimler ve sivil toplum kuruluşları bağlamında önem taşıyan bu çerçevenin ilkeleri, sürdürülebilir ve sorumlu uygulamalara bağlılık gösteren işletmeler tarafından da giderek daha fazla benimseniyor. Veriye dayalı bir tarım teknolojisi şirketi olarak Doktar, Ernst & Young ile iş birliği yaparak SROI hesaplamasını İklim ve Sürdürülebilirlik Girişimleri programlarına entegre etmiş ve somut etkiyi ölçümlemiştir. Bu yaklaşım, Doktar'ın toplumsal değer yaratma taahhüdünü ortaya koymanın yanı sıra İklim ve Sürdürülebilirlik Girişimleri programlarının etkinliğini de gözler önüne seriyor. Bu yazıda Doktar'ın SROI'yi nasıl uyguladığını üç temel alan üzerinden inceliyoruz: SROI'nin ne olduğu, Doktar'ın SROI yaklaşımı ve Doktar tarafından ölçümlenen somut etkiler.

Yayımlanmış sosyal projeler incelendiğinde, SROI oranlarının önemli ölçüde farklılık gösterdiği görülmektedir. Projeleri yalnızca SROI oranlarına göre karşılaştırmak yerine, proje hedeflerine ulaşma, paydaş gelişimi ve proje planlamasındaki ilerleme gibi kendi amaçları doğrultusunda değerlendirmek önerilmektedir.

Sosyal Yatırım Getirisi Nedir?

SROI metriği, yatırım birimi başına yaratılan değeri yansıtır. "Sosyal, çevresel ve ekonomik sonuçları ölçerek ve bunları parasal değerlerle ifade ederek değişimin nasıl yaratıldığını anlatır."¹ "Paranın karşılığı" kavramının ötesine geçerek "birçokları için değer" üzerine odaklanır.

SROI hesaplamak için bir faaliyetin sosyal etkisi parasal olarak nicelleştirilir ve bu etkiyi elde etmek için gereken yatırımla karşılaştırılır. Fayda-maliyet oranı SROI değerini verir. Örneğin, 3:1 oranı, 1 £'luk yatırımın 3 £'luk sosyal değer ürettiğini gösterir. 1:1'in üzerindeki oranlar başarılı bir proje etkisine işaret eder. "1000 Çiftçi 1000 Bereket" Programı'nın 1:3,23 ile sonuçlanan SROI hesaplaması, başarılı bir çıktı olarak değerlendirilmektedir. Bu ölçüm Ernst & Young tarafından gerçekleştirilmiştir.

"Paranın karşılığı" kavramının ötesine geçerek "birçokları için değer" üzerine odaklanır.

SROI Analizinin Temel Bileşenleri

SROI analizi 8 temel ilkeye dayanır ve 6 aşamada tamamlanır²; paydaşları dahil etme, değişimleri anlama, önemli olanı değerleme, yalnızca temel unsurları kapsama, abartıdan kaçınma, şeffaf olma, sonuçları doğrulama ve duyarlı olma. Doktar, çiftçiler, çalışanlar ve topluluk üyeleri dahil paydaşlarını SROI sürecine aktif olarak dahil ederek ölçümlenen etkilerin, faaliyetlerinden etkilenen kişiler için anlamlı ve ilgili olmasını güvence altına alır.

Doktar, SROI hesaplamalarında ölü ağırlık (deadweight), yer değiştirme (displacement) ve atıf (attribution) gibi belirli kriterler uygular.

Ölü Ağırlık (Deadweight)

Ölü Ağırlığı Anlamak: SROI analizinde ölü ağırlık, aynı veya benzer faydaların söz konusu faaliyet olmadan da elde edilip edilemeyeceğini ele alır.
Değer Üzerindeki Etkisi: Ölü ağırlık olarak ifade edilen yüzde, faaliyete atfedilen etkilerin herhangi bir müdahale olmadan doğal olarak gerçekleşebileceğini ima eder. Ölü ağırlık arttıkça, çıktıların ürettiği değer azalır.

Yer Değiştirme (Displacement)

Yer Değiştirmeyi Değerlendirmek: Bu faktör, faaliyetlerin başka sonuçlara yol açabilecek sorunları önleyip önlemediğini veya ortadan kaldırıp kaldırmadığını değerlendirir.
Etki Üzerindeki Sonucu: Yer değiştirme değerindeki artış, çıktıların yarattığı etkide azalmaya yol açar.
Program Geri Bildirimi: "1000 Çiftçi 1000 Bereket" Programı katılımcıları program süresince herhangi bir yer değiştirme etkisi bildirmemiştir; bu da %0 yer değiştirme değerine karşılık gelir.

Atıf (Attribution)

Atfı Hesaplamak: Bu kriter, faaliyetlerin kolaylaştırdığı değişime başka bireylerin veya kurumların katkıda bulunup bulunmadığını inceler.
Etki Payını Belirlemek: Atıf yüzdesi arttıkça, projenin faaliyetlerine münhasıran atfedilen etki azalır.

Doktar Tarafından Ölçümlenen Somut Etkiler

Doktar, topluma ve çevreye katkısının net bir tablosunu oluşturmak için SROI'yi çeşitli etkileri ölçümlemekte uygular.

1. Çevresel Etki

Karbon Ayak İzinin Azaltılması: Doktar'ın teknolojileri sera gazı emisyonlarının azaltılmasını sağlayarak iklim değişikliğiyle mücadeleye katkıda bulunur.
Su Geri Kazanımı: Sulama uygulamalarını optimize ederek Doktar, birçok tarımsal bölgede kritik öneme sahip su kaynaklarının korunmasını destekler.
Güçlendirilmiş Biyoçeşitlilik: Doktar'ın uygulamaları biyoçeşitliliği destekler, ekosistemleri ve yaban yaşamını korur.
İyileştirici Tarım: Karbon tutumunu artırma ve karbon emisyonlarını azaltma konusunda bilgi sağlayarak Doktar, çiftçileri ve tarımsal sanayi kuruluşlarını daha sürdürülebilir tarım uygulamalarına yönlendirir.

2. Ekonomik Etki

Artan Tarımsal Üretkenlik: Doktar'ın dijital tarım araçları daha yüksek mahsul verimine ulaşılmasını sağlayarak çiftçilerin ve tarımsal sanayi kuruluşlarının ekonomik durumunu güçlendirir.
Düşürülen Girdi Maliyetleri: SoilScanner, Doktar App, FieldStation, PestTrap ve CropMap gibi dijital tarım araçları; tarımsal sanayi kuruluşlarının, çiftçilerin ve tarım uzmanlarının veriye dayalı kararlar almasını, girdi kullanımını, tedarik ve lojistik süreçlerini optimize etmesini sağlar.

3. Sosyal Etki

Topluluk Gelişimi: Doktar'ın girişimleri, özellikle kırsal bölgelerde yerel topluluk gelişimine katkıda bulunur.
Eğitim ve Öğretim: Doktar, programları aracılığıyla çiftçilere eğitim ve öğretim sağlayarak beceri ve bilgi düzeylerini artırır. Bu eğitim programları çiftçilerin finansal ve dijital okuryazarlığını güçlendirir, daha sürdürülebilir ve verimli tarım uygulamalarını benimsemelerini destekler.

Sonuç olarak, Doktar'ın Sosyal Yatırım Getirisi'ni uygulaması, toplumda ve çevrede somut, olumlu etkiler yaratma taahhüdünün kanıtıdır. Doktar, programlarının başarısını ortaya koymanın yanı sıra tarım sektöründe sürdürülebilir ve sosyal açıdan sorumlu uygulamalar için bir referans noktası oluşturmaktadır.

Doktar'ın araçlarının tarım uygulamalarınızı nasıl dönüştürebileceğini keşfetmek istiyorsanız, tüm ürünlerimiz hakkında ayrıntılı bilgi için web sitemizi ziyaret edin. Teknolojilerimiz ve modern tarıma etkileri hakkında içgörüler, öneriler ve güncellemeler için bizi Instagram ve LinkedIn üzerinden takip edin.